عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
45
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
اسلام يوسف خان مسيحى يوسف خان ارمنى كه در مدرسهء دار الفنون طهران بعضى علوم آموخته و پس از آن براى سياحت به شهر اروميه به منزل آقا سيد آقا - كه از عرفا است - رفت . چون آثار شريعت را از آن محفل شرافت نگريست با ميل خاطر مسلمان شد و آداب اسلام را فراگرفت . واقعهء خلخال در اوايل ( 1314 ) ، در شهر خلخال ، زلزلهء شديدى شد و خرابى وارد آورد . از جمله در قريهء ييون از دهات خلخال خانه [ اى ] خراب شد و لانهء مرغى زير آوار ماند و بعد از چهل روز كه خاك او را برداشتند مرغ از مرغدان خود زنده بيرون آمد ، لكن از چشم نابينا شده بود و بيست و هشت تخم هم در اين مدت داده بود كه موجود بود . سياست ايل كلهر چندى بود كه ايل كلهر در اطراف كرمانشاهان بناى شرارت را گذاشته بودند ، ظهير الملك كه از طرف امير نظام حكومت كرمانشاهان را داشت ، بشير خان سنجابى را در ماه جمادى الاولى ( 1314 ) امر كرد كه آن اشرار را از سنجاب به كرمانشاهان تحت الحفظ فرستاد . كتاب توضيح البيان فى تسهيل الأوزان در ماه جمادى الاولى هزار و سيصد و چهارده ، كتاب توضيح البيان فى تسهيل الأوزان از تأليفات ميرزا حبيب الله مجتهد كاشانى كه از فحول و زهاد عهد خود است ، در بيان اوزان درهم و دينار و كيل و كر به طبع رسيده است . تشريففرمايى ذات همايون به ميدان مشق روز پنجشنبه [ ] جمادى الاولى ( 1314 ) ، اعلىحضرت همايونى ، محض بازديد قشون ظفرنمون ، به ميدان مشق تشريف برد . افواج پياده و سواره و قزاق و توپخانه در حضور مبارك مشق كردند و بعد از آن بهطور دفيله از خاكپاى مبارك گذشتند . شاهنشاه